ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ
  1. Πανίδα της Σάμου
  2. Τα Παραμύθια της Σάμου
  3. Τουρκικά Ιστορικά Αρχεία
  4. Γεωλογική - σπηλαιολογική έρευνα
  5. Ξυλόγλυπτα τέμπλα της Σάμου
  6. Αρχείο Αντώνη Γιοκαρίνη
  7. Παλαιοχριστιανική Εκκλησία στα «Δόντια» Πυθαγορείου
  8. Συνδιοργάνωση προγράμματος «Σάμος και Άγιο Όρος», με το Δημοκρίτειο Παν/μιο Θράκης (ΠΡΕΝΕΔ)
  9. Πρόγραμμα Ε.Τ.Α.Σ Αμπέλι - Κρασί στη Σάμο
  10. Πρόγραμμα Ε.Τ.Α.Σ Ντοκιμαντέρ Αμπέλι - Κρασί στη Σάμο
  11. Πρόγραμμα μελέτης νεότερης κεραμικής στη Σάμο
  12. Πρόγραμμα Mελέτης Tοπικού Περιβάλλοντος ΜΕ.ΤΟ.Π
  13. Μελέτη Ρωμαϊκού Υδραγωγείου
  14. Πρόγραμμα INTERREG II. - Κέντρο τεκμηρίωσης ανάπτυξης και προβολής της Ιστορίας και του Πολιτισμού της Σάμου.




1. Πανίδα της Σάμου (τριετές πρόγραμμα)

Σε συνεργασία με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας «Ιδρύματος Γουλανδρή», με υπεύθυνο του προγράμματος τον κ. Αχιλλέα Δημητρόπουλο πραγματοποιήθηκε έρευνα, επί τρία χρόνια και για τέσσερις εποχές το χρόνο, από τους βιολόγους Μαρία Δημάκη, Γιάννη Ιωαννίδη και Ιγκόρ Σογκόλεφ πάνω στην πανίδα του νησιού.
Τα πορίσματα της έρευνας περιέχονται στο 2ο τόμο των ΣΑΜΙΑΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ. Επίσης εκδόθηκε το βιβλίο «Zώα της Σάμου» με αναλυτική αναφορά στην πανίδα του νησιού.

Eπιστροφή

2. Τα Παραμύθια της Σάμου (τριετές πρόγραμμα)

Ολοκληρώθηκε το ερευνητικό πρόγραμμα, με θέμα «Τα παραμύθια της Σάμου». Υπεύθυνοι του προγράμματος ήταν οι κ.κ. Μιχάλης Γ. Μερακλής, καθηγητής Λαογραφίας του Παιδαγωγικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών και ο επίκουρος καθηγητής Λαογραφίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Μανόλης Βαρβούνης. Με τη συνεργασία φοιτητών του Τμήματος Ιστορίας και Εθνολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης έγινε σχετική έρευνα και εντοπίστηκαν ανέκδοτα και αδημοσίευτα σαμιώτικα παραμύθια, χειρόγραφα πρωτογενούς λαογραφικού υλικού, στο Κέντρο Έρευνας της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών, στο Σπουδαστήριο Λαογραφίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο Λαογραφικό Φροντιστήριο Γ.Α. Μέγα, στην Ελληνική Λαογραφική Εταιρεία, στο Κέντρο Συντάξεως του Ιστορικού Λεξικού της Ελληνικής Γλώσσας.

Τα κείμενα των παραμυθιών, που αποτελούν το κύριο μέρος της δημοσίευσης, έχουν καταταχθεί κατά το διεθνές σύστημα Aarne - Thompson και έχουν γραφτεί τα συνοδευτικά κείμενα.

Πιστεύουμε πως τα κείμενα αυτά αναδεικνύουν την πολιτιστική παράδοση του νησιού μας, διασώζουν τον πλούτο της λαϊκής αφήγησης των κατοίκων του και ταυτοχρόνως συμβάλλουν στη συνέχιση αυτής της παράδοσης, καθώς θα διαβάζονται από τους φυσικούς αποδέκτες των παραμυθιών, τα παιδιά.

Eπιστροφή

3. Τουρκικά Ιστορικά Αρχεία (τριετές πρόγραμμα)

Τελείωσε μέσα στο 1996, η αποστολή στην Τουρκία της ερευνήτριας κ. Ευαγγελίας Μπαλτά, η σχετική με την έρευνα του ιστοριογραφικού προβλήματος της ερήμωσης της Σάμου. Τα μέχρι τώρα ευρήματά της έχουν παραδοθεί στο Ίδρυμα και ένα μέρος έχει δημοσιευθεί στον 3ο τόμο των ΣΑΜΙΑΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ. Για την ολοκλήρωση της έρευνας κρίθηκε απαραίτητη η συνέχιση του προγράμματος και το 1999 για τον εντοπισμό οθωμανικού αρχειακού υλικού, στην ερευνητική προσπάθεια για τη γνώση της ιστορίας της Σάμου. Η έρευνά της θα συνεχιστεί τον Οκτώβριο του 2002 με την επίσκεψή της στο νησί, για την μελέτη των Οθωμανικών εγγράφων που βρίσκονται στα Γ.Α.Κ. Σάμου. 

Eπιστροφή

4. Γεωλογική - σπηλαιολογική έρευνα

Πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι του 1995 από ομάδα επιστημόνων (Ελλήνων και Άγγλων), με την εποπτεία του επίκουρου καθηγητή του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης κ. Μπαρτζιώκα. Τα πορίσματα της ομάδας δημοσιεύθηκαν σε αγγλικό επιστημονικό περιοδικό.

Eπιστροφή

5. Ξυλόγλυπτα τέμπλα της Σάμου

Η έρευνα άρχισε το καλοκαίρι του 1995. Καταγράφηκαν ενενήντα ξυλόγλυπτα τέμπλα καθώς και πολλές επιγραφές, στα ίδια τα τέμπλα ή στις εικόνες που βρίσκονται πάνω τους. Η δημοσίευση συμπεριλαμβάνεται στο 2ο & 3ο τόμο των ΣΑΜΙΑΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ. Ευκαιριακά έγινε καταγραφή πολλών εκκλησιαστικών επιγραφών ιδιαιτέρου ενδιαφέροντος. Η διαπίστωση αυτή οδήγησε τον υπεύθυνο του προγράμματος, επίκουρο καθηγητή του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, κ. Μαν. Βαρβούνη, να αρχίσει τη σύνταξη ενός συνόλου εκκλησιαστικών επιγραφών, που δημοσιεύτηκαν στον 4ο και 5ο τόμο των Σαμιακών Μελετών. 

Eπιστροφή

6. Αρχείο Αντώνη Γιοκαρίνη

Παραλήφθηκε και συντάχθηκε κατάλογος από τον οποίο φαίνεται η σπουδαιότητα του αρχείου του Αντώνη Γιοκαρίνη. Περιέχει δικαιοπρακτικά έγγραφα της τουρκοκρατίας σημαντικά και πλούσιο αρχειακό φωτογραφικό υλικό. Απομένει η οριστική καταλογογράφηση και ενδεχομένως σύντομα η μηχανογραφική καταγραφή του αρχείου τούτου.

Eπιστροφή

7. Παλαιοχριστιανική Εκκλησία στα «Δόντια» Πυθαγορείου

Συνεχίστηκε η ολοκλήρωση ανασκαφών, που είχαν αρχίσει παλαιότερα με χρηματοδότηση της «ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗΣ & ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΙΓΑΙΟΥ Α.Ε.» και η μελέτη του αντικειμένου στο σύνολο του διαχρονικού, από ομάδα αρχαιολόγων που διευθύνει ο κ. Κων/νος Τσάκος, και συμμετέχουν η Βασιλική Γιαννούλη και η Ευγενία Γερούση. Τα πορίσματα της έρευνας (που περιλαμβάνει μελέτη ψηφιδωτών και σχέδια πρότασης αναπαράστασης) θα δημοσιευθούν από το Πνευματικό Ίδρυμα Σάμου «Νικ. Δημητρίου».

Eπιστροφή

8. Συνδιοργάνωση προγράμματος «Σάμος και Άγιο Όρος», με το Δημοκρίτειο Παν/μιο Θράκης (ΠΡΕΝΕΔ)

Με χρηματοδότηση από ανάλογο πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συγχρηματοδότηση του Ιδρύματός μας και του εν λόγω Πανεπιστημίου προγραμματίστηκε και ολοκληρώθηκε το παραπάνω πρόγραμμα. Η διάρκειά του ήταν τετραετές. Η εργασία ολοκληρώθηκε με την έκδοση του βιβλίου ("Αγιορείτικα Μετόχια στη Σάμο", εκδόσεις Κυριακίδη 1999). 

Eπιστροφή

9. Πρόγραμμα Ε.Τ.Α.Σ Αμπέλι - Κρασί στη Σάμο

Με μερική χρηματοδότηση από το πρόγραμμα Leader II της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Ίδρυμα ανέλαβε τη συγγραφή βιβλίου με θέμα Αμπέλι - Κρασί στη Σάμο, το οποίο εξέδωσε με τίτλο «Σάμος, η κυρά των αμπελιών».

Eπιστροφή

10. Πρόγραμμα Ε.Τ.Α.Σ Ντοκιμαντέρ Αμπέλι - Κρασί στη Σάμο

Στο ίδιο πρόγραμμα είχε ενταχθεί και η παράλληλη δράση με παραγωγή ντοκιμαντέρ πάνω στο ίδιο θέμα. Το ντοκιμαντέρ γυρίστηκε από τον σκηνοθέτη Λάκη Παπαστάθη και έχει τον τίτλο «Σάμος από χώμα και νερό»

Eπιστροφή

11. Πρόγραμμα μελέτης νεότερης κεραμικής στη Σάμο

Σε συνεργασία με το Κέντρο Νεότερης Κεραμικής του Ιδρύματος Ψαροπούλου, έγινε καταγραφή των αγγειοπλαστείων και των κέντρων αγγειοπλαστικής που αναπτύχθηκαν στη Σάμο κατά τα νεότερα χρόνια.

Eπιστροφή

12. Πρόγραμμα Mελέτης Tοπικού Περιβάλλοντος ΜΕ.ΤΟ.Π

Ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο του 1999 το πρόγραμμα ΣΕΠΠΕ του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου «Μελέτη Τοπικού Περιβάλλοντος» που είχε αναλάβει το Ίδρυμα. Σκοπός του προγράμματος ήταν να αποκτήσουν οι μαθητές τις απαραίτητες γνώσεις και ικανότητες που εξασφαλίζουν την ενεργό ένταξή τους στο τοπικό και μέσω αυτού στο γενικότερο εθνικό περιβάλλον. Η γνώση του περιβάλλοντος του τόπου και της ιστορίας του, πρέπει να αποτελεί αντικείμενο και αποτέλεσμα της βασικής εκπαίδευσης. Το πρόγραμμα καλύπτει μια βασική ανάγκη των μαθητών οι οποίοι, τελειώνοντας τις σπουδές τους στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, αγνοούν την ανθρωπογεωγραφία της ιδιαίτερης πατρίδας τους.

Οι Ε'& Στ' τάξεις έξι δημοτικών σχολείων του νησιού, το 1ο πόλεως Σάμου, του Όρμου Καρλοβάσου, του Μαραθοκάμπου, του Πυθαγορείου, του Πύργου και των Μυτιληνιών Σάμου, συμμετείχαν στην υλοποίηση του προγράμματος, συντελεστές του οποίου ήταν οι: Βαγγέλης Δημητριάδης, Χρίστος Λάνδρος, Αριστείδης Βουγιούκας, και Δημήτρης Θρασυβούλου.

Αποτέλεσμα του προγράμματος αυτού ήταν η έκδοση βιβλίου με τίτλο «Σάμος, η πατρίδα μου», που διανεμήθηκε δωρεάν και διδάσκεται στην Ε´ και Στ τάξη όλων των δημοτικών σχολείων του νησιού κατά τα σχολικά έτη 2001-2003.

Eπιστροφή

13. Έρευνα - αποτύπωση Ρωμαϊκού Υδραγωγείου

Έχει πραγματοποιηθεί η αποτύπωση και συνεχίζεται η έρευνα για το Ρωμαϊκό Υδραγωγείο. Πρόκειται για ένα έργο που καλύπτει έκταση 15,5 χιλιομέτρων περίπου, ξεκινάει από τις πηγές του Ίμβρασου ποταμού και φτάνει μέχρι το Πυθαγόρειο, από όπου διοχετευόταν το νερό στην αρχαία πόλη για την ύδρευσή της. Προβλέπεται η έκδοση της σχετικής μελέτης.

Eπιστροφή